Chwilio'r wefan
English

Y cyngor yn ymladd yn erbyn twyll

Mae tîm canfod twyll Cyngor Abertawe'n helpu i arwain y ffordd yng Nghymru trwy fynd i'r afael â phobl sy'n ceisio twyllo'r system trwy hawlio arian neu wasanaethau'r cyngor nad oes ganddynt hawl iddynt.

Swansea_at_night

Yn ystod pandemig COVID-19 cafwyd cynnydd o 50% mewn honiadau o dwyll a gyflwynwyd i'r cyngor y llynedd ynghylch problemau sy'n amrywio o dwyllwyr cyfundrefnol sy'n ceisio twyllo'r cyngor er mwyn derbyn grantiau busnes ar gyfer y pandemig i'r rheini sy'n hawlio budd-daliadau neu gymorth treth y cyngor neu sy'n twyllo'r system barcio bathodynnau glas i'r anabl.

Er bod y cyngor wedi dyrannu mwy na £130m mewn arian grant, ardrethi a chymorth arall i dros 4,000 o fusnesau yn y ddinas dros y 15 mis diwethaf, daethpwyd o hyd i geisiadau twyllodrus posib ac aethpwyd i'r afael â nhw.

Pan ddechreuodd y pandemig y llynedd, targedwyd cynghorau, gan gynnwys Abertawe, wrth i dwyllwyr wneud ymdrechion soffistigedig i hawlio miloedd o bunnoedd o arian grant, gan esgus eu bod yn rhai o fasnachwyr mwyaf adnabyddus y stryd fawr, o siopau pizza adnabyddus i gadwyni tafarndai a chwmnïau siopau adrannol.

Mewn rhai achosion, defnyddiodd y twyllwyr enwau cyfarwyddwyr ariannol cwmnïau er mwyn ceisio perswadio timau'r cyngor i roi arian iddynt.

Dywedodd Rob Stewart, Arweinydd Cyngor Abertawe, ei fod yn hanfodol bod y miliynau o bunnoedd o arian cyhoeddus sy'n cael ei wario ar wasanaethau bob blwyddyn yn mynd i'r rheini y mae arnynt ei angen. Ond, ar yr un pryd, rhybuddiodd y byddai'r cyngor yn rhoi pen ar dwyll lle bynnag y deuir o hyd iddo.

Meddai, "Mae ein tîm twyll wedi helpu i arwain y ffordd i ganfod, adnabod a gweithredu yn erbyn achosion o dwyll ymhlith awdurdodau lleol yng Nghymru.

"Ar adeg y cyfyngiadau symud, roedd llawer o bwysau ar ein timau i sicrhau y byddai'r arian grant yn cael ei roi i fusnesau yr oedd arnynt ei angen cyn gynted â phosib er mwyn eu helpu i osgoi methu, diogelu swyddi a thalu biliau.

"Roeddem ymysg y cyflymaf o ran rhoi arian i'r rheini a oedd yn gymwys. Ond ar yr un pryd, roedd twyllwyr yn cyflwyno ceisiadau grant yn y gobaith y byddent yn cwympo drwy'r rhwyd oherwydd nifer mawr y ceisiadau.

"Mae ein tîm twyll hefyd wedi canfod nifer o geisiadau gan fusnesau nad ydynt yn masnachu mwyach, eraill sy'n honni eu bod yn gweithredu mewn eiddo a hynny'n ffals a hefyd rhai sy'n esgus bod yn berchnogion busnes."

Rhoddwyd systemau cadarn ar waith i reoli a gwirio ceisiadau am grantiau gan fusnesau yn ystod y pandemig, a rhoddwyd £2.4m o arian grant y gwnaed ceisiadau amdano gan ddefnyddio gwybodaeth anghywir i'r bobl a oedd yn gymwys ar ei gyfer.

Nododd yr adroddiad er bod y ceisiadau a wrthodwyd wedi'u gwrthod oherwydd bod busnesau wedi cyflwyno ceisiadau'n anghywir yn hytrach na'u bod yn geisiadau twyllodrus, mae'r ffaith bod y broses gwirio ceisiadau'n gadarn wedi sicrhau bod yr arian wedi'i ddyrannu i'r bobl gywir ac wedi sicrhau bod busnesau nad ydynt yn gymwys wedi cael eu cyfeirio i gynlluniau cefnogi posib eraill.

Mae gwaith y cyngor i fynd i'r afael â thwyll wedi'i nodi yn adroddiad blynyddol y tîm twyll a gaiff ei gyflwyno i'r Pwyllgor Llywodraethu ac Archwilio yr wythnos nesaf.

Mae'r ffigurau yn yr adroddiad yn nodi yr adroddwyd am gyfanswm o 302 o achosion o dwyll posib i'r cyngor yn y flwyddyn ariannol ddiwethaf, 2020/21, sef cynnydd o 50% (216) o'r llynedd.

Mae'r ffigur hwn yn cynnwys 37 o achosion sy'n perthyn i COVID-19, 86 o achosion o dwyll budd-daliadau honedig, 87 o achosion sy'n ymwneud â threth y cyngor, 39 o achosion mewn perthynas â thai cymdeithasol, 23 o honiadau o dwyll posib o fewn y cyngor a 25 o achosion o dwyll o ran bathodynnau glas. 

O'r honiadau hyn, mae'r cyngor naill ai wrthi'n ymchwilio i 81 ohonynt neu maent yn cael eu gwerthuso ar gyfer camau gweithredu pellach.

Mae nifer yr honiadau o dwyll o fewn y cyngor wedi lleihau i 23 yn 2020/21 o 34 y llynedd, ac adroddwyd am 13 o achosion newydd ymhlith gweithlu o dros 11,000 o bobl. Mae un ar ddeg o achosion yn cael eu harchwilio o hyd, a rhoddwyd cyngor a chymerwyd camau gweithredu eraill mewn saith achos. Ni phrofwyd dau achos o dwyll.

Nododd yr adroddiad mai un rheswm dros yr honiadau cyffredinol yr adroddwyd amdanynt oedd bod offeryn adrodd ar-lein wedi'i sefydlu gan y cyngor fel rhan o'i waith i fynd i'r afael â thwyll trwy ei wneud yn haws i bobl adrodd amdano.

Meddai'r Cyng. Stewart, "Mae twyll yn rhywbeth sy'n digwydd mewn cymdeithas yn gyffredinol ac, fel sefydliadau eraill, mae cynghorau'n cael eu targedu gan unigolion a chan droseddwyr cyfundrefnol.

"Mae'r adroddiad twyll blynyddol yn dangos bod Cyngor Abertawe'n llym ac y byddwn yn herio twyll ac yn ceisio dod â'r rheini sy'n gwneud y fath beth o flaen eu gwell."

Wedi'i bweru gan GOSS iCM